Dit boek, egelskop, heb ik als recensie-exemplaar mogen ontvangen van uitgeverij Nijgh & van Ditmar . Hieronder volgt een eerlijke recensie:
Synopsis
Levi, een joodse vrouw uit Amsterdam, kruipt na de Tweede Wereldoorlog uit de schaduw van haar onderduikadres en gaat op zoek naar een dansschool om in de spotlights te staan. Jo is de jongste van dertien kinderen, geboren in een plaggenhut in Drenthe. Met haar familie vertrekt ze naar Eindhoven om te werken in de Philips-fabriek. Beide vrouwen verruilen in de jaren van de wederopbouw een ondergronds bestaan voor het licht. En beiden zien de voorbestemde toekomst in neonletters voor zich.
Wanneer ze de leeftijd hebben om te trouwen en voor het gezin te kiezen, besluit de naamloze verteller, die enkele decennia later opgroeit in een tijd waar de mogelijkheden eindeloos lijken te zijn, de regie op het verhaal over te nemen en de geschiedenis van haar beide grootmoeders te herschrijven. Wat volgt is een omgekeerd vlindereffect.
Egelskop
‘Egelskop’ van Teddy Tops is een roman die zich beweegt tussen geschiedenis en herinterpretatie, tussen het vastliggende verleden en de verleidelijke mogelijkheid om dat verleden alsnog naar je hand te zetten. Het is een boek dat inhoudelijk veel te zeggen heeft, maar dat in zijn vorm keuzes maakt die niet altijd literair verfijnd aanvoelen. Echter schuilt precies daarin tegelijk zowel de kracht als de kwetsbaarheid van het verhaal.
Het boek volgt twee vrouwen. Levi, een Joodse vrouw uit Amsterdam, kruipt na de Tweede Wereldoorlog voorzichtig uit de schaduw van haar onderduikadres en zoekt een dansschool, vastbesloten om voortaan in het licht te staan. Jo, de jongste van dertien kinderen, groeit op in een plaggenhut in Drenthe en verhuist met haar familie naar Eindhoven om te werken in de Philipsfabriek. Beiden verruilen een ondergronds bestaan voor een toekomst die zich in neonletters lijkt aan te dienen, vol belofte en vooruitgang. Het zijn vrouwen die, ieder op hun eigen manier, de wederopbouw belichamen.
Wanneer zij op een punt in hun leven komen waarop van hen wordt verwacht te trouwen en te kiezen voor het gezin, neemt een naamloze verteller het woord. Zij groeit decennia later op, in een tijd waarin de mogelijkheden eindeloos lijken, en besluit de geschiedenis van haar beide grootmoeders naar haar hand te zetten. Wat volgt is een omgekeerd vlindereffect: kleine ingrepen in het verleden met grote gevolgen, een herschrijving die blootlegt hoe contingent levenslopen eigenlijk zijn.
In mijn ogen is ‘Egelskopp’ geen perfect geschreven boek. De specifieke schrijfstijl en opbouw verhogen de laagdrempeligheid van het lezen. Tegelijkertijd doet deze mening misschien ook tekort aan het literaire kunstwerkje dat Tops hier neerzet. Het verhaal zelf is bijzonder sterk en draagt het een uiterst belangrijke onderliggende boodschap. ‘Egelskop’ stelt scherpe vragen over keuzevrijheid, erfelijkheid, vrouwelijke levens die zijn gevormd door verwachtingen, en over de drang van latere generaties om recht te willen doen aan wat niet geleefd mocht worden. Het boek laat zien hoe gemakkelijk we, vanuit onze hedendaagse blik, het verleden willen corrigeren en hoe complex en riskant die neiging is.
Dat Tops dit verhaal verteld is knap en belangrijk. Dat is zonder twijfel een verdienste. Onder de heldere taal en strakke opbouw schuilt een roman die vraagt om meer rafelranden, meer ruimte voor ambiguïteit en stilistisch risico.
Conclusie
Egelskop is daarmee een boek dat niet zozeer wil imponeren met taal, maar met intentie. Het is een roman die uitnodigt tot nadenken over wie de regie heeft over een verhaal, over generaties heen, en over wat er gebeurt wanneer we het verleden herschrijven om het heden beter te begrijpen. Geen perfecte roman, wel een relevante en betekenisvolle. Precies daarom de moeite waard om te lezen.
Details
| Auteur | Uitgeverij | Release date | Oorspronkelijke titel | Gelezen taal |
| Teddy Tops | Nigh & van Ditmar | 16 september 2025 | Egelskop | Nederlands |
